Αυτό το άρθρο είναι για όσους σκέφτονται να χρησιμοποιήσουν ενέσιμα φάρμακα για απώλεια βάρους, αλλά και για όσους τα χρησιμοποιούν ήδη. Στόχος είναι η υπεύθυνη και επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση που θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε πώς λειτουργούν, πόσο αποτελεσματικά είναι, ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες τους και τι υποστήριξη μπορεί να χρειαστείτε στην πορεία αν επιλέξετε να τα χρησιμοποιήσετε.

Τι Είναι οι Αγωνιστές του Υποδοχέα GLP-1;

Πρόκειται για φάρμακα που μιμούνται μια κατηγορία πεπτιδίων με ορμονική δράση (ινκρετίνες) τα οποία παράγονται φυσιολογικά από το έντερο. Λειτουργούν αυξάνοντας την έκκριση ινσουλίνης, καθυστερώντας την κένωση του στομάχου και ενισχύοντας το αίσθημα κορεσμού. Αυτές οι δράσεις βοηθούν στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα και στη μείωση της όρεξης.

Οι Αγωνιστές του Υποδοχέα GLP-1 αρχικά αναπτύχθηκαν για τη διαχείριση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Πιο πρόσφατα, ορισμένα από αυτά τα φάρμακα έχουν αποκτήσει άδεια για χρήση με στόχο την απώλεια βάρους:

• Λιραγλουτίδη / liraglutide (Saxenda) – ημερήσια υποδόρια ένεση
• Σεμαγλουτίδη / semaglutide (Wegovy) – εβδομαδιαία υποδόρια ένεση
• Τιρζεπατίδη / tirzepatide (Mounjaro) – εβδομαδιαία υποδόρια ένεση

Στο Ηνωμένο Βασίλειο το Wegovy και το Mounjaro φέρουν σήμανση για αυστηρότερο έλεγχο σχετικά με την ασφάλειά τους λόγω της πρόσφατης έγκρισης για τη συγκεκριμένη χρήση.

Για Ποιον Είναι Κατάλληλοι;

Οι αγωνιστές GLP-1 συνταγογραφούνται με στόχο την απώλεια βάρους σε:

• Άτομα με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) άνω των 30 kg/m²
• Άτομα με ΔΜΣ άνω των 27 kg/m² και τουλάχιστον ένα συνοδό νόσημα που σχετίζεται με το αυξημένο βάρος (π.χ. υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, καρδιαγγειακή νόσο)

Πρόκειται για φάρμακα που χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή και πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο υπό ιατρική επίβλεψη. Η χρήση των φαρμάκων χωρίς συνταγή ή από αναξιόπιστες πηγές (π.χ. μέσω διαδικτύου) εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, όπως λήψη μη ασφαλών προϊόντων, λανθασμένη δοσολογία και έλλειψη σωστής ιατρικής παρακολούθησης.

Πώς Λειτουργούν οι GLP-1 Αγωνιστές;

Τα φάρμακα GLP-1 οδηγούν σε:

• Καταστολή της όρεξης
• Καθυστέρηση της κένωσης του στομάχου με επακόλουθη αύξηση της αίσθησης κορεσμού
• Ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου και της ενεργειακής χρήσης

Αυτές οι συνδυασμένες δράσεις μπορούν να μειώσουν την ενεργειακή πρόσληψη και να προκαλέσουν μεταβολικές προσαρμογές που οδηγούν σε απώλεια βάρους.

Είναι Αποτελεσματικοί; (Ενημερωμένα Δεδομένα 2025)

Οι κλινικές μελέτες δείχνουν ότι οι αγωνιστές GLP-1 μπορούν να προκαλέσουν σημαντική απώλεια βάρους. Μια πρόσφατη μετα-ανάλυση 47 τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών με 23.244 συμμετέχοντες (Wong et al., 2025) έδειξε ότι:

Μέση απώλεια βάρους:

• Σεμαγλουτίδη: περίπου 7.2 kg (το πιο αποτελεσματικό φάρμακο)
• Λιραγλουτίδη: περίπου 3.8 kg
• Συνολικά όλα τα φάρμακα: περίπου 4,6 kg

Σημαντικές παρατηρήσεις:

• Τα φάρμακα είναι πολύ πιο αποτελεσματικά σε άτομα χωρίς διαβήτη (μέση απώλεια 9.2 kg) σε σχέση με άτομα με διαβήτη (μέση απώλεια 2.7 kg)
• Όσο μεγαλύτερη η διάρκεια θεραπείας, τόσο μεγαλύτερη η απώλεια βάρους
• Θεραπεία >1 έτους οδηγεί σε μέση απώλεια 8.0 kg, ενώ θεραπεία ≤1 έτους σε μέση απώλεια 3.2 kg

Ωστόσο, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι:

• Η διακοπή τους συχνά οδηγεί σε ταχεία επαναπρόσληψη βάρους. Μια μετα-ανάλυση του 2025 (Berg et al, 2025) έδειξε ότι όσοι έλαβαν λιραγλουτίδη επανέκτησαν κατά μέσο όρο 2,2 kg, ενώ όσοι έλαβαν σεμαγλουτίδη/τιρζεπατίδη επανέκτησαν 9,7 kg.
• Τα δεδομένα για την μακροχρόνια ασφάλεια και αποτελεσματικότητα είναι ακόμα περιορισμένα.
• Δεδομένα από την χρήση των φαρμάκων σε πραγματικές συνθήκες υποδεικνύουν ότι είναι λιγότερο αποτελεσματικά συγκριτικά με τα αποτελέσματα των μελετών. Αυτό οφείλεται σε μειωμένη συμμόρφωση, μικρότερη δοσολογία, ενώ πολλοί χρήστες διακόπτουν τη θεραπεία μέσα σε ένα χρόνο λόγω παρενεργειών ή υψηλού κόστους.

Τι Είναι το “Food Noise” και Πώς το Επηρεάζουν οι GLP-1 Αγωνιστές;

Το “food noise” ή «θόρυβος του φαγητού» αναφέρεται σε επίμονες σκέψεις γύρω από το φαγητό ή αυξημένη ευαισθησία σε ερεθίσματα που σχετίζονται με αυτό. Ο «θόρυβος του φαγητού» μπορεί να συμβάλλει σε συναισθηματικό φαγητό (emotional eating) και δυσκολίες στη ρύθμιση πρόσληψης τροφής.

Τα GLP-1 φάρμακα μπορεί να μειώσουν το food noise για κάποιους, αλλά αυτό μπορεί να “κουκουλώσει” υποκείμενα προβλήματα, όπως συναισθηματική δυσφορία ή διαταραγμένη σχέση με το φαγητό. Σε κάποιες περιπτώσεις, η καταστολή της πείνας μπορεί να αποσυνδέσει το άτομο από τους φυσικούς μηχανισμούς πείνας και κορεσμού, αυξάνοντας τον κίνδυνο διατροφικών ελλείψεων και υποσιτισμού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί μπερδεύουν το food noise με την ενασχόληση με το φαγητό που οφείλεται σε περιορισμένη πρόσληψη ή αυστηρούς διατροφικούς κανόνες – κάτι που είναι μια φυσική αντίδραση του οργανισμού και υποχωρεί μόνο εφόσον το άτομο αρχίσει να τρώει ξανά επαρκώς και σταματήσει να έχει αυστηρούς διατροφικούς κανόνες.

Παρενέργειες που Πρέπει να Γνωρίζετε

Συχνές παρενέργειες:

• Ναυτία
• Εμετός
• Διάρροια
• Δυσκοιλιότητα

Λιγότερο συχνές αλλά σοβαρές παρενέργειες:

• Υπογλυκαιμία (ακόμα και σε άτομα χωρίς διαβήτη)
• Χολολιθίαση (πέτρες στη χολή)
• Παγκρεατίτιδα
• Αλλεργικές αντιδράσεις
• Οπτική νευροπάθεια (ένας τύπος απώλειας όρασης)

Απώλεια Μυϊκής Μάζας: Ένα Σημαντικό Πρόβλημα (Νέα Δεδομένα 2024-2025)

Πρόσφατες έρευνες αναδεικνύουν ένα κρίσιμο ζήτημα: η απώλεια μυϊκής μάζας με τα φάρμακα GLP-1 μπορεί να φτάσει το 15-40% της συνολικής απώλειας βάρους. Μελέτες του 2025 δείχνουν ότι:

• Η απώλεια άλιπης μάζας (fat-free mass) ενδέχεται να αφορά σε μεγάλο ποσοστό μυϊκή μάζα
• Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σαρκοπενία (σημαντική απώλεια μυϊκής μάζας και δύναμης)
• Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε ηλικιωμένους, άτομα με χρόνια νεφρική νόσο, ηπατοπάθεια και φλεγμονώδεις παθήσεις εντέρου και όσους δεν ασκούνται
• Μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργικότητα του ατόμου, τον μεταβολισμό και να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσεων και καταγμάτων

Άλλα προβλήματα που ενδέχεται να παρατηρηθούν:

• Απώλεια ενδιαφέροντος για το φαγητό
• Διαταραγμένη σχέση με το φαγητό
• Διατροφικές ελλείψεις (πρωτεΐνη, βιταμίνες, μέταλλα)
• Αίσθηση ντροπής από τη χρήση του φαρμάκου (“cheating” for weight loss)
• Σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις από την επαναπρόσληψη βάρους μετά τη διακοπή της αγωγής
• Περιορισμένη διαθεσιμότητα για όσους τα χρειάζονται πραγματικά λόγω αυξημένης ζήτησης

Τι Συμβαίνει αν το Άτομο Έχει Δύσκολη Σχέση με το Φαγητό;

Έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα που ενδιαφέρονται περισσότερο για τα GLP-1 φάρμακα συχνά εμφανίζουν μεγαλύτερη δυσαρέσκεια με το σώμα τους, στίγμα βάρους, διαταραγμένη σχέση με το φαγητό και έντονο άγχος σχετικά με την απώλεια βάρους. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της προσεκτικής αξιολόγησης της καταλληλότητας της θεραπείας και της παροχής εξατομικευμένης υποστήριξης που να καλύπτει αυτές τις σύνθετες συναισθηματικές και ψυχολογικές ανάγκες.

Για άτομα με ιστορικό διατροφικών διαταραχών ή δύσκολη σχέση με το φαγητό, τα GLP-1 φάρμακα μπορεί να περιπλέξουν την κατάσταση. Η καταστολή της όρεξης μπορεί αρχικά να φαίνεται σαν κάτι θετικό, ωστόσο ενδέχεται να οδηγήσει σε αναίτιους και επικίνδυνους διατροφικούς περιορισμούς και να αποσυνδέσει το άτομο από τους ενστικτώδεις μηχανισμούς πείνας και κορεσμού. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό να αξιολογείται το ενδεχόμενο διατροφικής διαταραχής ή διαταραγμένης σχέσης με το φαγητό πριν τη λήψη αποφάσεων γύρω από τη φαρμακευτική αγωγή για απώλεια βάρους.

Ο Ρόλος του Διαιτολόγου

Εάν επιλέξετε να χρησιμοποιήσετε φάρμακα GLP-1, η συνεργασία με έναν διαιτολόγο μπορεί να σας προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη. Ο ρόλος του διαιτολόγου κατά την αγωγή με GLP-1 φάρμακα περιλαμβάνει:

1. Διεξαγωγή ενδελεχούς διατροφικής αξιολόγησης

Διαμόρφωση μιας σφαιρικής εικόνας των αναγκών του ατόμου πριν τη λήψη αποφάσεων για την αγωγή και το είδος της υποστήριξης που απαιτείται.

2. Βελτιστοποίηση της διατροφής για διατήρηση μυϊκής μάζας και πρόληψη διατροφικών ελλείψεων

Η σημαντική μείωση της θερμιδικής πρόσληψης που παρατηρείται με τη χρήση φαρμάκων GLP-1 αυξάνει τον κίνδυνο διατροφικών ελλείψεων, ιδιαίτερα σε σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο και βιταμίνες A, D, E, K, B1, B12 και C.

Πρόσφατες έρευνες (2025) δείχνουν ότι:

• Πρόσληψη πρωτεΐνης 1,2-1,6 g/kg σωματικού βάρους ημερησίως βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας
• Η κατανομή της πρωτεΐνης σε όλα τα γεύματα είναι πιο αποτελεσματική
• Προτιμήστε φυτικές πηγές (όσπρια, ξηροί καρποί), ψάρι, αυγά, γαλακτοκομικά και άπαχο κοτόπουλο
• Προληπτική χρήση συμπληρωμάτων (π.χ. πολυβιταμίνη, βιταμίνη D, B12) μπορεί να είναι απαραίτητη

Σημαντικό: Η αυξημένη πρόσληψη πρωτεΐνης μόνο της δεν αρκεί για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, απαιτείται παράλληλα να γίνονται ασκήσεις ενδυνάμωσης (με βάση τη βιβλιογραφία τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα).

3. Πρόληψη και αντιμετώπιση παρενεργειών

Συστάσεις για μικρότερα, πιο συχνά γεύματα, συμβουλευτική γύρω από τη σύσταση τους και εξατομικευμένες οδηγίες για πρόληψη και αντιμετώπιση γαστρεντερικών διαταραχών .

4. Ενσωμάτωση προγράμματος άσκησης

Ασκήσεις ενδυνάμωσης 2-3 φορές την εβδομάδα σε συνδυασμό με επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνη μέσω της διατροφής μπορεί να μειώσει την απώλεια μυϊκής μάζας κατά 30-50%.

5. Υιοθέτηση βιώσιμων συνήθειών

Στήριξη της μακροπρόθεσμης υγείας και της διατήρησης απώλειας βάρους μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής.

6. Βελτίωση της σχέσης με το φαγητό

Η συνεργασία με διαιτολόγο που έχει κατάλληλη κατάρτιση στον τομέα αυτό μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά στην εμπειρία του ατόμου και να το υποστηρίξει ουσιαστικά και στοχευμένα.

Τα παραπάνω είναι όλα εξαιρετικά σημαντικά, ειδικά με δεδομένο ότι όσοι ξεκινούν τη λήψη φαρμάκων GLP-1 συνήθως βιώνουν σημαντικές και πρωτόγνωρες αλλαγές που επιφέρει στην καθημερινότητα τους.

Πώς Μπορώ να σας Βοηθήσω;

Προσφέρω εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη για όσους χρησιμοποιούν ή σκέφτονται να χρησιμοποιήσουν φάρμακα GLP-1. Τα προγράμματά μου περιλαμβάνουν:

Πρόγραμμα Διατροφής για PCOS

Για γυναίκες με PCOS που εξετάζουν ή χρησιμοποιούν GLP-1 φάρμακα. Εστίαση στην ορμονική ισορροπία, διαχείριση ινσουλινοαντίστασης και διατήρηση μυϊκής μάζας.

Πρόγραμμα για Περιεμμηνόπαυση & Εμμηνόπαυση

Για γυναίκες που αντιμετωπίζουν ορμονικές αλλαγές και σκέφτονται φαρμακευτική αγωγή. Στήριξη για διαχείριση συμπτωμάτων και διατήρηση υγείας οστών και μυών.

Πρόγραμμα για Γονιμότητα & Εγκυμοσύνη

Για γυναίκες που θέλουν να ενισχύσουν τη γονιμότητα τους, διανύουν εγκυμοσύνη ή έχουν γεννήσει πρόσφατα. Εξατοκιμευμένη διατροφική καθοδήγηση με βάση τους στόχους και τις ανάγκες σας.

Πρόγραμμα Ελληνικής Μεσογειακής Διατροφής

Για διαχείριση βάρους με εστίαση στην Ελληνική Μεσογειακή Διατροφή. Βιώσιμη προσέγγιση χωρίς περιορισμούς.

Δωρεάν Συμβουλευτική Συνομιλία

Για περισσότερες πληροφορίες θα χαρώ να μιλήσουμε στο πλαίσιο μιας δωρεάν συνεδρίας ενημέρωσης.

Συμπέρασμα

Οι αγωνιστές GLP-1 μπορεί να είναι χρήσιμο εργαλείο για κάποιους, ωστόσο πρέπει πάντα να χρησιμοποιούνται υπό ιατρική επίβλεψη και με την κατάλληλη υποστήριξη. Δεν είναι μια «μαγική λύση», αφού για μακροπρόθεσμη βελτίωση της υγείας τα φάρμακα αυτά πρέπει να συνδυάζονται με εξατομικευμένη διατροφική καθοδήγηση, ψυχολογική υποστήριξη και βιώσιμες, μακροπρόθεσμες αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Βασικά Σημεία που Πρέπει να Θυμάστε:

• Τα φάρμακα GLP-1 είναι αποτελεσματικά για απώλεια βάρους (έως 22% με νεότερα φάρμακα)
• Συχνά υπάρχει σημαντική επαναπρόσληψη βάρους μετά τη διακοπή (2-10 kg)
• Η απώλεια μυϊκής μάζας μπορεί να φτάσει το 15-40% της συνολικής απώλειας βάρους
• Η διατροφική υποστήριξη με επαρκή πρωτεΐνη (1,2-1,6 g/kg) και άσκηση αντίστασης είναι απαραίτητες
• Τα άτομα με ιστορικό διατροφικών διαταραχών χρειάζονται προσεκτική αξιολόγηση
• Η συνεργασία με διαιτολόγο μπορεί να βελτιστοποιήσει τα αποτελέσματα και να μειώσει τις παρενέργειες

Βιβλιογραφία (Ενημερωμένη με Πρόσφατες Μελέτες και Πηγές από 2024-2025)

1. Drug safety update: GLP-1 receptor agonists. MHRA, UK. 2024.
2. GLP-1 Agonist Medications: Informed Consent Resource. Size Inclusive Medicine Society, 2023.
3. Ghusn W, Hurtado MD. Glucagon-like Receptor-1 agonists for obesity: Weight loss outcomes, tolerability, side effects, and risks. Obes Pillars. 2024 Aug 31;12:100127. doi: 10.1016/j.obpill.2024.100127. PMID: 39286601; PMCID: PMC11404059.
4. Hayashi D, Edwards C, Emond JA, Gilbert-Diamond D, Butt M, Rigby A, Masterson TD. What Is Food Noise? A Conceptual Model of Food Cue Reactivity. Nutrients. 2023 Nov 17;15(22):4809. doi: 10.3390/nu15224809. PMID: 38004203; PMCID: PMC10674813.
5. Markey CH, August KJ, Malik D, Richeson A. Body image and interest in GLP-1 weight loss medications. Body Image. 2025 Jun;53:101890. doi: 10.1016/j.bodyim.2025.101890. Epub 2025 Apr 22. PMID: 40267815.
6. Moiz A, Filion KB, Toutounchi H, et al. Efficacy and Safety of Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonists for Weight Loss Among Adults Without Diabetes: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials. Ann Intern Med. 2025 Feb;178(2):199-217. doi: 10.7326/ANNALS-24-01590.
7. Wong HJ, Sim B, Teo YH, et al. Efficacy of GLP-1 Receptor Agonists on Weight Loss, BMI, and Waist Circumference for Patients With Obesity or Overweight: A Systematic Review, Meta-analysis, and Meta-regression of 47 Randomized Controlled Trials. Diabetes Care. 2025 Feb;48(2):292-300. doi: 10.2337/dc24-1678.
8. Berg S, Stickle H, Rose SJ, Nemec EC. Discontinuing glucagon-like peptide-1 receptor agonists and body habitus: A systematic review and meta-analysis. Obes Rev. 2025 Aug;26(8):e13929. doi: 10.1111/obr.13929. Epub 2025 Apr 4. PMID: 40186344.
9. Memel Z, Gold SL, Pearlman M, Muratore A, Martindale R. Impact of GLP-1 Receptor Agonist Therapy in Patients High Risk for Sarcopenia. Curr Nutr Rep. 2025 Apr;14(1):63. doi: 10.1007/s13668-025-00649-w.
10. Mechanick JI, Butsch WS, Christensen SM, et al. Strategies for minimizing muscle loss during use of incretin-mimetic drugs for treatment of obesity. Obes Rev. 2025;26(1):e13841. doi: 10.1111/obr.13841.
11. Pantazopoulos D, Gouveri E, Papazoglou D, Papanas N. GLP-1 receptor agonists and sarcopenia: Weight loss at a cost? A brief narrative review. Diabetes Metab Syndr. 2025 Sep;19(10):103177. doi: 10.1016/j.dsx.2025.103177.
12. Chavez AM, Carrasco Barria R, León-Sanz M. Nutrition support whilst on glucagon-like peptide-1 based therapy. Is it necessary? Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2025 Jul;28(4):351-357. doi: 10.1097/MCO.0000000000001130.
13. Mozaffarian D, Agarwal M, Aggarwal M, Alexander L, Apovian CM, Bindlish S, Bonnet J, Butsch WS, Christensen S, Gianos E, Gulati M, Gupta A, Horn D, Kane RM, Saluja J, Sannidhi D, Stanford FC, Callahan EA. Nutritional priorities to support GLP‐1 therapy for obesity: A joint Advisory from the American College of Lifestyle Medicine, the American Society for Nutrition, the Obesity Medicine Association, and The Obesity Society. Obesity (Silver Spring). 2025 May 30;33(8):1475–1503. doi: 10.1002/oby.24336. PMID: 40445127; PMCID: PMC12304835.
14. Neeland IJ, Linge J, Birkenfeld AL. Changes in lean body mass with glucagon-like peptide-1-based therapies and mitigation strategies. Diabetes Obes Metab. 2024;26:16-27. doi: 10.1111/dom.15728.
15. Ilias I, Zabuliene L, Rizzo M. GLP-1 receptor agonists in diabetes and weight loss: the double-edged sword of innovation and risks. Front Clin Diabetes Healthc. 2025;5:1530811. doi: 10.3389/fcdhc.2024.1530811.
16. Thomsen RW, Mailhac A, Løhde JB, Pottegård A. Real-world evidence on the utilization, clinical and comparative effectiveness, and adverse effects of newer GLP-1RA-based weight-loss therapies. Diabetes Obes Metab. 2025 Apr;27 Suppl 2:66-88. doi: 10.1111/dom.16364.